Zamawiaj suwlaki jak prawdziwy Grek — krótki poradnik językowy

Wielkimi krokami zbliża się lato, a tym samym okres przygotowań do urlopów, wakacji, otwarcia sezonu turystycznego. Jest to też taki okres, w którym najwięcej moich zleceń polega na tłumaczeniu na język polski menu restauracji. Jak wiadomo Grecy są bardzo gościnnym narodem i robią, co mogą, aby turyści czuli się u nich jak najlepiej.

Przy ostatnim takim tłumaczeniu pomyślałam sobie, że owszem fajnie jest przeczytać kartę dań w języku, który rozumiemy, ponieważ wtedy wiemy, co zamawiamy. Ale czy nie masz większej satysfakcji, gdy potrafisz zamówić sobie jedzenie, jak tubylec? Ja mam i dlatego podczas moich podróży zawsze staram się przeczytać (czasem nieudolnie) nazwę zamawianego dania w języku kraju, w którym obecnie jestem. Ciebie również zachęcam do tego samego.

Dzisiejszy wpis nauczy Cię, jak zamówić suwlaki, jak prawdziwy Grek.

Suwlaki (σουβλάκι) – co to jest?

Σουβλάκι to kawałki mięsa nadziane na szpadkę, pieczone na ruszcie. Po polsku można by powiedzieć, że jest to szaszłyk składający się z samego mięsa posypanego solą, oregano lub innymi ziołami. Czyli suwlaki to:

 

Źródło: www.pita-alexandras.gr

 

Ale również to:

 

Źródło: www.psitopoleio-ogiorgos.gr

 

Zanim więc przejdę do sposobu zamawiania tego pysznego dania, wypadałoby wyjaśnić powyższy konflikt.

Ateny z Salonikami…

od wieków prowadzą dyskusje na temat tego, jak powinno się to danie poprawnie nazywać. Ateńczycy upierają się, że jest to suwlaki, natomiast Saloniczanie mówią na to tilichto (τυλιχτό) albo sandwich (σάντουιτς). Jak w Salonikach zamówisz suwlaki, to otrzymasz szaszłyk, który w Atenach nazywa się kalamaki (καλαμάκι). Natomiast, jak w Salonikach zamówisz kalamaki, to prawdopodobnie otrzymasz to:

 

Albo jeśli sprzedawca będzie żartownisiem i zrozumie, że zamawiasz suwlaki po ateńsku, może nawet podać to:

 

Źródło: antikleidi.com

 

Teraz, skoro już rozumiesz, że z suwlaki nie ma żartów, przejdźmy do sposobu jego zamawiania. Dodam, że ponieważ wychowałam się w Atenach, dla mnie suwlaki oznacza pitę zawiniętą z mięsem, pomidorem, cebulą, frytkami i tzatziki, a gdy zamawiam kalamaki to chodzi mi o szaszłyk mięsny. Większość turystów zna suwlaki właśnie w takiej postaci.

Z czym to się je?

Jak już wspomniałam, głównym składnikiem suwlaki jest mięso. Może to być mięso wieprzowe – hirino  (χοιρινό), kurczak – kotopulo (κοτόπουλο) albo kurczak owinięty kawałkami boczku – kotobejkon (κοτομπέικον). W zależności też od sposobu przygotowania mięsa możesz zamówić gyros (γύρος), czyli mięso, które piecze się na rożnie, takim jak na poniższym zdjęciu, albo kalamaki, czyli mięso nadziane na drewniany patyk, pieczone na grillu.

 

Źródło: michaelvanhorn.com

 

Więc, gdy zamawiamy suwlaki musimy sprecyzować, co dokładnie chcemy. Jeśli nie powiesz, że chcesz κοτόπουλο lub κοτομπέικον, to dostaniesz χοιρινό, ponieważ taka jest podstawowa wersja tego dania.

Oprócz mięsa zamawiamy też dodatki. Zazwyczaj są to: pomidor – domata (ντομάτα), frytki – patates (πατάτες), cebula – kremidi (κρεμμύδι) i sos tzatziki (τζατζίκι). Jeśli chcemy wszystkie te składniki w naszym suwlaki, to powiemy ap ola (απ’ όλα), czyli ze wszystkim. Jeśli nie, to wymienimy tylko te dodatki, które lubimy. Do suwlaki z kurczaka dodaje się pokrojoną sałatę bez cebuli oraz sos musztardowy zamiast tzatziki, ale zawsze można poprosić o dodanie tzatziki, jeśli je lubicie. Generalnie to klient wybiera, co doda do swojego jedzenia.

Drugą ważną kwestią jest określenie, czy chcemy wziąć jedzenie na wynos, ale zapakowane do zjedzenia w domu (pakieto – πακέτο), do zjedzenia w drodze (sto hieri – στο χέρι), czy usiądziemy przy stoliku (mesa- μέσα). Od tego zależy, jak zostanie nasze jedzenie zapakowane.

Co jeszcze warto wiedzieć?

Tradycyjne suwlaki, jak już wspomniałam, to mięso zawinięte w pitę (inne określenia na suwlaki to pitogyro (πιτόγυρο), pita gyro (πίτα γύρο) i tilichto (τυλιχτό) pochodzące właśnie od faktu zawijania w placek). Jest to popularny grecki fast-food, zarówno ze względu na jego cenę (2-2,50 euro), dostępność prawie na każdym rogu oraz pyszny smak.

Jest jeszcze jedna wersja suwlaki, tzw. merida (μερίδα), czyli wszystkie składniki, które wybierzemy plus pita podane na talerzu, o tak:

 

Źródło: www.chicken-fresh.gr

 

Porcje są zwykle większe, niż w przypadku τυλιχτό i wystarczą dla dwóch osób.

Jeśli macie ochotę tylko na mięso, możecie zamówić samo kalamaki (σκέτο καλαμάκι), które podaje się z pieczonym chlebem lub pitą i kawałkiem cytryny do pokropienie mięsa. Do tego można jeszcze zamówić porcję frytek – mija merida patates (μία μερίδα πατάτες).

To teraz już wiecie, jak zamówić pyszne suwlaki w Atenach (nie w Salonikach, patrz info wyżej). Więc na zakończenie nie pozostaje mi nic innego, jak życzyć Wam smacznego.

Καλή όρεξη!

 

  • Pingback: Zamawiaj souvlaki jak prawdziwy Grek - Blogerzy Ze SWIATA()

  • Rafał Gawroński

    Souvlaki/kalamaki a jak jest w innych częściach kraju? Na terenach turystycznych która nazwa obowiązuje? Chcąc zjeść na wyspach bułę z mięchem (nie powiem że kabab bo to tureckie ) zamawiam souvlaki? a na talerzu po prostu merida parakalo? Czy taki zestaw jest popularny, czy kelner w innej części kraju zrobi wielkie oczy?

    • W miejscach turystycznych mięso zawinięte w pitę to znane wszystkim souvlaki. Merida to mięso z pitą na talerzu. Tak jest ogólnie przyjęte, ale oczywiście zdarzają się wyjątki i czasami kelner może nie wiedzieć do końca, o co nam chodzi. Najlepiej zawsze spojrzeć do menu, jak nazywa się to, co chcemy zamówić.

      Pod względem nazw souwlaki/kalamaki Grecja dzieli się (mniej więcej) na północną ze stolicą w Salonikach i na południową ze stolicą w Atenach. Więc na północy zamawiamy sandwiche, a na południu souwlaki. Na wyspach te nazwy się mieszają, więc różnie to bywa 🙂