Aspro pato, czyli greckie wyrażenia z kolorami

greckie wyrazenia z kolorami

Kolorów w języku greckim jest o wiele więcej, niż w tym wpisie. Jednak tutaj skupiłam się tylko na tych kolorach, które tworzą jakieś wyrażenia i są używane w języku codziennym. Jak zwykle obok greckiego słowa znajduje się wymowa i przybliżone tłumaczenie.

Greckie wyrażenia z kolorami

Άσπρος (aspros) – biały

άσπρο πάτο (aspro pato)- dosł. białe dno

Tak mówimy na zachętę, żeby obecni wypili swoje napoje alkoholowe (lub nie) do dna, do ostatniej kropli.

άσπρο μαύρο (aspro mawro) – dosł. białe czarne

Np. Τίποτα στη ζωή δεν είναι άσπρο μαύρο (tipota sti zoi den ine aspro mawro) – nic w życiu nie jest białe lub czarne.

δεν βλέπω άσπρη μέρα (den wlepo aspri mera) – dosł. nie widzę białego dnia

Oznacza to, że ktoś ma duże zmartwienia, problemy i nie widzi nadziei na poprawę jego sytuacji.

Μαύρος (mawros) – czarny

μαύρο χρήμα (mawro hrima) – dosł. czarny pieniądz

Oznacza pieniądze z nielegalnej działalności. W Grecji często można usłyszeć τα παίρνω μαύρα (ta perno mawra), czyli dostaję pieniądze z nielegalnego źródła albo pracuję na czarno.

μαύρο δάκρυ (mawro dakri) – dosł. czarna łza

Występuje zazwyczaj w wyrażeniu κλαίω με μαύρο δάκρυ (kleo me mawro dakri), co oznacza zalewać się łzami ze smutku.

κάνω μαύρα μάτια (kano mawra matia) – dosł. robić czarne oczy

Wyrażenie to oznacza ogromną tęsknotę za kimś, np. κάναμε μαύρα μάτια να σε δούμε (kaname mawra matia na se dume) – ogromnie za tobą tęskniliśmy/z utęsknieniem czekaliśmy.

Κόκκινος (kokinos) – czerwony

γίνομαι κόκκινος σαν την παπαρούνα (ginome kokinos san tin paparuna) – dosł. stawać się czerwonym jak mak

To odpowiednik polskiego „czerwony jak burak”. Po grecku też tak właśnie można powiedzieć: γίνομαι κόκκινος σαν το παντζάρι (ginome kokinos san to padzari) – stawać się czerwonym jak burak.

ο υδράργυρος χτύπησε κόκκινο (o idrargiros htipise kokino) – dosł. rtęć uderzyła w czerwone

Wyrażenie to odnosi się do termometru i oznacza, że termometr wskazuje bardzo wysoką temperaturę (często powyżej 35oC). Komunikat taki usłyszymy latem, więc lepiej nie wychodzić wtedy z domu bez odpowiedniego nakrycia głowy i smarować skórę kremami z wysokimi filtrami. Synonimem słowa υδράργυρος w tym znaczeniu jest το θερμόμετρο (to thermometro), czyli termometr.

Μπλε (ble) – niebieski

τον κάνω μπλε στο ξύλο (ton kano ble sto ksilo) – dosł. zrobić go na niebiesko od pobicia

Gdy ktoś zostanie bardzo mocno pobity, wtedy możemy użyć tego wyrażenia. Tutaj kolor niebieski kojarzy się z kolorem, który przybierają siniaki.

μπλε φεγγάρι (ble fegari) – dosł. niebieski księżyc

Określa zjawisko, gdy dwa razy w ciągu miesiąca występuje pełnia księżyca.

Κίτρινος (kitrinos) – żółty

γίνομαι κίτρινος από το φόβο (ginome kitrinos apo to fowo) – dosł. stawać się żółtym ze strachu

Oznacza, że ktoś przeżył ogromny strach. Inne wersje tego wyrażenia to γίνομαι κίτρινος…

  • σαν το λεμόνι (san to lemoni) –  jak cytryna
  • σαν το κερί (san to kieri) – jak wosk
  • σαν το φλουρί (san to fluri) – jak (złoty) pieniążek

Można też powiedzieć: γίνομαι άσπρος από το φόβο (ginome aspros apo to fowo), czyli stawać się białym ze strachu.

Πράσινος (prasinos) – zielony

δίνω το πράσινο φως (dino to prasino fos) – dosł. dawać zielone światło

Oznacza pozwolenie na coś. Po polsku używamy takiego samego wyrażenia.

γίνομαι πράσινος από τη ζήλια (ginome prasinos apo ti zilia) – dosł. stawać się zielonym z zazdrości

Czyli być bardzo zazdrosnym – nie ma co tu dużo objaśniać.

πράσινα άλογα (prasina aloga) – dosł. zielone konie

Zielone konie oznaczają coś niedorzecznego, głupiego, bez sensu, np. Mας έλεγε ιστορίες με βρικόλακες και πράσινα άλογα (mas elege istories me wrikolakes kai prasina aloga) – Opowiadał nam historie o wampirach i zielonych koniach.

MAŁA UWAGA: w rzeczywistości wyrażenie to brzmi πράσσειν άλογα (prasin aloga), czyli brzmi mniej więcej jak „prasina aloga”. W języku starogreckim oznaczało to robić rzeczy, które nie mają sensu. Dzisiaj jednak większośc osób i słowników uważa za poprawne wyrażenie πράσινα άλογα.

Ροζ (roz) – różowy

ροζ τηλέφωνο (roz tilefono) – dosł. różowy telefon

Jest to specjalny numer, pod który dzwonią panowie, żeby zaspokoić swoje erotyczne potrzeby.

ροζ σκάνδαλο (roz skandalo) – dosł. różowy skandal

Skandal erotyczny.

Znacie jakieś inne wyrażenia z kolorami w języku greckim? Koniecznie dajcie mi o nich znać.

Cześć! Nazywam się Żaneta Barska. Jestem tłumaczem języka greckiego i miłośniczką wszystkiego, co greckie. Grecja jest bardzo popularna wśród Polaków, ale język grecki już nie. Dlatego ten blog powstał, żeby zainteresować więcej osób tym pięknym językiem. Mam nadzieję, że mi się to uda.