Aspro pato, czyli greckie wyrażenia z kolorami

greckie wyrazenia z kolorami

Kolorów w języku greckim jest o wiele więcej, niż w tym wpisie. Jednak tutaj skupiłam się tylko na tych kolorach, które tworzą jakieś wyrażenia i są używane w języku codziennym. Jak zwykle obok greckiego słowa znajduje się wymowa i przybliżone tłumaczenie.

Greckie wyrażenia z kolorami

Άσπρος (aspros) – biały

άσπρο πάτο (aspro pato)- dosł. białe dno

Tak mówimy na zachętę, żeby obecni wypili swoje napoje alkoholowe (lub nie) do dna, do ostatniej kropli.

άσπρο μαύρο (aspro mawro) – dosł. białe czarne

Np. Τίποτα στη ζωή δεν είναι άσπρο μαύρο (tipota sti zoi den ine aspro mawro) – nic w życiu nie jest białe lub czarne.

δεν βλέπω άσπρη μέρα (den wlepo aspri mera) – dosł. nie widzę białego dnia

Oznacza to, że ktoś ma duże zmartwienia, problemy i nie widzi nadziei na poprawę jego sytuacji.

Μαύρος (mawros) – czarny

μαύρο χρήμα (mawro hrima) – dosł. czarny pieniądz

Oznacza pieniądze z nielegalnej działalności. W Grecji często można usłyszeć τα παίρνω μαύρα (ta perno mawra), czyli dostaję pieniądze z nielegalnego źródła albo pracuję na czarno.

μαύρο δάκρυ (mawro dakri) – dosł. czarna łza

Występuje zazwyczaj w wyrażeniu κλαίω με μαύρο δάκρυ (kleo me mawro dakri), co oznacza zalewać się łzami ze smutku.

κάνω μαύρα μάτια (kano mawra matia) – dosł. robić czarne oczy

Wyrażenie to oznacza ogromną tęsknotę za kimś, np. κάναμε μαύρα μάτια να σε δούμε (kaname mawra matia na se dume) – ogromnie za tobą tęskniliśmy/z utęsknieniem czekaliśmy.

Κόκκινος (kokinos) – czerwony

γίνομαι κόκκινος σαν την παπαρούνα (ginome kokinos san tin paparuna) – dosł. stawać się czerwonym jak mak

To odpowiednik polskiego „czerwony jak burak”. Po grecku też tak właśnie można powiedzieć: γίνομαι κόκκινος σαν το παντζάρι (ginome kokinos san to padzari) – stawać się czerwonym jak burak.

ο υδράργυρος χτύπησε κόκκινο (o idrargiros htipise kokino) – dosł. rtęć uderzyła w czerwone

Wyrażenie to odnosi się do termometru i oznacza, że termometr wskazuje bardzo wysoką temperaturę (często powyżej 35oC). Komunikat taki usłyszymy latem, więc lepiej nie wychodzić wtedy z domu bez odpowiedniego nakrycia głowy i smarować skórę kremami z wysokimi filtrami. Synonimem słowa υδράργυρος w tym znaczeniu jest το θερμόμετρο (to thermometro), czyli termometr.

Μπλε (ble) – niebieski

τον κάνω μπλε στο ξύλο (ton kano ble sto ksilo) – dosł. zrobić go na niebiesko od pobicia

Gdy ktoś zostanie bardzo mocno pobity, wtedy możemy użyć tego wyrażenia. Tutaj kolor niebieski kojarzy się z kolorem, który przybierają siniaki.

μπλε φεγγάρι (ble fegari) – dosł. niebieski księżyc

Określa zjawisko, gdy dwa razy w ciągu miesiąca występuje pełnia księżyca.

Κίτρινος (kitrinos) – żółty

γίνομαι κίτρινος από το φόβο (ginome kitrinos apo to fowo) – dosł. stawać się żółtym ze strachu

Oznacza, że ktoś przeżył ogromny strach. Inne wersje tego wyrażenia to γίνομαι κίτρινος…

  • σαν το λεμόνι (san to lemoni) –  jak cytryna
  • σαν το κερί (san to kieri) – jak wosk
  • σαν το φλουρί (san to fluri) – jak (złoty) pieniążek

Można też powiedzieć: γίνομαι άσπρος από το φόβο (ginome aspros apo to fowo), czyli stawać się białym ze strachu.

Πράσινος (prasinos) – zielony

δίνω το πράσινο φως (dino to prasino fos) – dosł. dawać zielone światło

Oznacza pozwolenie na coś. Po polsku używamy takiego samego wyrażenia.

γίνομαι πράσινος από τη ζήλια (ginome prasinos apo ti zilia) – dosł. stawać się zielonym z zazdrości

Czyli być bardzo zazdrosnym – nie ma co tu dużo objaśniać.

πράσινα άλογα (prasina aloga) – dosł. zielone konie

Zielone konie oznaczają coś niedorzecznego, głupiego, bez sensu, np. Mας έλεγε ιστορίες με βρικόλακες και πράσινα άλογα (mas elege istories me wrikolakes kai prasina aloga) – Opowiadał nam historie o wampirach i zielonych koniach.

MAŁA UWAGA: w rzeczywistości wyrażenie to brzmi πράσσειν άλογα (prasin aloga), czyli brzmi mniej więcej jak „prasina aloga”. W języku starogreckim oznaczało to robić rzeczy, które nie mają sensu. Dzisiaj jednak większośc osób i słowników uważa za poprawne wyrażenie πράσινα άλογα.

Ροζ (roz) – różowy

ροζ τηλέφωνο (roz tilefono) – dosł. różowy telefon

Jest to specjalny numer, pod który dzwonią panowie, żeby zaspokoić swoje erotyczne potrzeby.

ροζ σκάνδαλο (roz skandalo) – dosł. różowy skandal

Skandal erotyczny.

Znacie jakieś inne wyrażenia z kolorami w języku greckim? Koniecznie dajcie mi o nich znać.

Cześć! Nazywam się Żaneta Barska. Jestem tłumaczem języka greckiego i miłośniczką wszystkiego, co greckie. Urodziłam się w Polsce, wychowałam w Grecji, a obecnie mieszkam w Anglii. Za misję obrałam sobie promowanie języka greckiego i kultury Greków, aby jak najwięcej Polaków zainteresować tym krajem i pięknym językiem. Dodatkowo na moim drugim blogu Pod Akropolem na nowo odkrywam moje ukochane miasto – Ateny.