Jak się przywitać i pożegnać po grecku?

powitanie po grecku

Wybierając się do Grecji, warto poznać kilka podstawowych zwrotów, których użyjemy w rozmowie z Grekami. Grecy bardzo lubią, gdy turyści próbują powiedzieć coś w ich ojczystym języku, nawet jedno lub dwa słowa zrobią na nich wrażenie i sprawią, że otworzą wam swoje serce.

Najprościej nauczyć się zwrotów używanych na powitanie i pożegnanie, bo są krótkie i łatwe.

Greckie zwroty grzecznościowe

Kalimera (καλημέρα) – dzień dobry. Zwrotu tego używa się zazwyczaj na powitanie od wczesnego ranka do 12 w południe, ale można też go usłyszeć na pożegnanie (pod warunkiem, że jest przed 12 w południe). Np. odbierając rano telefon powiemy na powitanie kalimera i na pożegnanie kalimera, które znaczy wtedy dobrego dnia.

Skomplikowane? Spokojnie, to jest tylko jeden sposób na pożegnanie. Zawsze można użyć zwykłego ja sas (γεια σας), które swoją drogą też ma dwa znaczenia, o czym poniżej.

Kalispera (καλησπέρα) – dobry wieczór. Po 12 w południe na powitanie używa się kalispera, które dosłownie można przetłumaczyć jako dobry wieczór, mimo że po polsku nadal o tej porze byśmy użyli dzień dobry. Zwrotu tego używa się od 12 aż do późnego wieczora.

Na pożegnanie po południu powiemy kalo mesimeri (καλό μεσημέρι), co oznacza dobrego popołudnia. Tutaj też jest ograniczenie czasowe, bo użyjemy go od 12 w południe do mniej więcej 15.00-16.00. Potem użyjemy kalo apogiewma (καλό απόγευμα) – dobrego późnego popołudnia do godziny 19.00, a potem możemy użyć kalo wradi (καλό βράδυ), czyli dobrego wieczoru.

Kalinihta (καληνύχτα) – dobranoc jest chyba najprostszym zwrotem, bo wiadomo, że noc to noc, i tylko wtedy powiemy dobranoc.

Powyższe zwroty możemy użyć zarówno w stosunku do znajomych i osób obcych, są one bardzo neutralne, podobnie jak po polsku. Gdy ktoś żegna się z nami którymś z powyższych zwrotów, możemy odpowiedzieć episis (επίσης), czyli nawzajem.

Kolejnym popularnym zwrotem na powitanie jest cześć, czyli po grecku ja su (γεια σου) lub w skrócie ja (γεια). Powiemy tak do kogoś znajomego, ponieważ jest to zwrot nieformalny. Istnieje też formalny zwrot ja sas (γεια σας), który można przetłumaczyć jako witam. Użyjemy go, wchodząc do sklepu, witając się z kimś nieznajomym przez telefon albo z kimś starszym.

Bardzo często ja su i ja sas są też używane na pożegnanie i wtedy oznaczają do widzenia. Podobnie jak wyżej, ja su użyjemy w sytuacjach nieformalnych, a ja sas – w sytuacjach formalnych.

Innym neutralnym powitaniem jest hierete (χαίρετε), czyli znowu coś w stylu witam. Χαίρετε pochodzi od czasownika hiero (χαίρω), co oznacza cieszyć się. Możemy tak się przywitać zarówno z kimś znajomym, jak i np. lekarzem w przychodni.

Na pożegnanie istnieje wyraz adijo (αντίο), czyli do widzenia, ale jest on bardzo formalny i raczej używany w sytuacjach, gdy żegnamy się z kimś na dłuższy czas. Jest to ulubiony zwrot kochanków w greckich filmach, gdy muszą się ze sobą na zawsze pożegnać. Wtedy właśnie pada słowo αντίο. Podobnie zwrot Is to epanidin (Εις το απανιδείν) – oznacza dosłownie do zobaczenia. Można go czasami usłyszeć od osób starszych, ale należy pamiętać, że jest to styl książkowy i raczej niespotykany w dzisiejszych czasach.

Młodsze pokolenie na pożegnanie powie ta leme (τα λέμε) – na razie, tha ta pume (θα τα πούμε) – na razie, filakia (φιλάκια) – buziaki.

Inne typowo greckie zwroty

Wszystkie powyższe zwroty są powszechnie używane w wielu językach i nie ma w nich niczego szczególnego. Ot, takie zwyczajne zwroty grzecznościowe. Teraz natomiast przedstawię kilka zwrotów, które można uznać za typowo greckie (choć wydaje mi się, że podobne zwroty występują w języku tureckim).

Gdy lądujemy na lotnisku w Grecji, wita nas napis Kalos irthate (Καλώς ήρθατε), co tłumaczy się jako Witamy. Dosłownie zwrot ten oznacza Dobrze, że przybyliście. W ten sam sposób witamy kogoś, kto przyjechał do nas z daleka, np. z innego miasta, albo właśnie wrócił z wakacji i widzimy go po długiej przerwie. Na takie powitanie odpowiadamy Kalos se wrika (Καλώς σε βρήκα), gdy mówimy do jednej osoby, lub Kalos sas wrika (Καλώς σας βρήκα), gdy mówimy do kilku osób, i dosłownie oznacza Cieszę się, że cię/was spotkałem.

Rodzice lub dziadkowie często witają swoje dzieci słowami Kalos tin – Καλώς την (jeśli mówią do córki) i Kalos ton – Καλώς τον (jeśli zwracają się do syna), co oznacza mniej więcej Witam cię. Gdy dzieci wychodzą z domu usłyszą na pożegnanie Na pas sto kalo (Να πας στο καλό), czyli życzenie, żeby spotkały ich po drodze same dobre rzeczy.

Kolejnym zwrotem, który mi osobiście się bardzo podoba, jest Na iste kala (Να είστε καλά), czyli życzenie, żeby ktoś miał się dobrze. Wypowiada się je często właśnie na pożegnanie, np. podczas rozmowy telefonicznej, ale nie tylko. Kiedy chcemy komuś za coś podziękować, to zamiast zwykłego efharisto (ευχαριστώ), czyli dziękuję, możemy powiedzieć Efharisto. Na iste kala. (Ευχαριστώ. Να είστε καλά.), żeby nie tylko podziękować, ale też odwdzięczyć się dobrymi życzeniami.

Znasz inne greckie zwroty na powitanie i pożegnanie? Daj znać w komentarzu.

Jeśli potrzebujesz motywacji w nauce języka greckiego, dołącz do mojej grupy na Facebooku, gdzie znajdziesz inne osoby uczące się greckiego i wspierające się nawzajem. Link do grupy: Powiedz to po grecku – grupa do nauki języka greckiego.

  • Adam Bialas

    Przywitania zasadniczo odróżniają nas od Greków 🙂 Grecy gdy tylko mają okazję to czegoś sobie nawzajem życzą dla przykładu : dobrego dnia , dobrego wieczoru czy też dobrego tygodnia , podczas gdy nasze “dzień dobry” nie ma takiej formy i jest raczej grzecznościowym lecz samolubnym stwierdzeniem faktu a nie miłym dla serca życzeniem.