Owoce, warzywa i zioła po grecku, czyli grecki słowniczek kulinarny cz. 1

Owoce i warzywa po grecku

Ο kuchni greckiej napisano już chyba wszystko, co było możliwe. Nie sądzę, żebym mogła wnieść do tego tematu cokolwiek nowego, dlatego też postanowiłam zająć się kuchnią od strony językowej.

W kilku wpisach zbiorę słownictwo związane z produktami spożywczymi, gotowaniem, składnikami dań, napojami itp., co ułatwi Wam zamawianie jedzenia (i rozmawianie o nim) w Grecji. Nasz słowniczek kulinarny zaczniemy od tego, w co kuchnia grecka obfituje, czyli owoce i warzywa. Wszystkie wyrazy podaję wraz z ich rodzajnikiem i wymową oraz polskim tłumaczeniem.

 

Φρούτα (fruta) – owoce

το φρούτο (to fruto) – jeden owoc, τα φρούτα (ta fruta) – owoce

το αχλάδι (to ahladi) – gruszka

το αβοκάντο (to awokado) – awokado

το βερίκοκο (to werikoko) – morela

το βύσσινο (to wisino) – wiśnia; może oznaczać też „wiśniowy”, np. sok wiśniowy – χυμός βύσσινο (himos wisino)

το δαμάσκηνο (to damaskino) – śliwka

το καρπούζι (to karpuzi) – arbuz

το κεράσι (to kerasi) – czereśnia

το μήλο (to milo) – jabłko

το πεπόνι (to peponi) – melon

το ροδάκινο (to rodakino) – brzoskwinia

το σταφύλι (to stafili) – winogrono; ένα τσαμπί σταφύλια (ena tsabi stafilia) to kiść winogron

 

Εσπεριδοειδή (esperidoidi) – owoce cytrusowe

το γκρέιπ φρουτ (to grejpfrut) – grejpfrut

το κουμκουάτ (to kumkłat) – kumkwat

το λάιμ (to lajm) – limonka; można spotkać się też z rzadszą nazwą „το μοσχολέμονο” – to mosholemono

το λεμόνι (to lemoni) – cytryna

το μανταρίνι (to mandarini) – mandarynka

το νεράντζι (to nerandzi) – pomarańcza gorzka

το πορτοκάλι (to portokali) – pomarańcza

 

Φρούτα του δάσους (fruta tu dasus) – owoce leśne

Owoce leśne są Grekom znane, ale nie są tak rozpowszechnione, jak np. pomarańcze. Rosną w północnej Grecji, ale nie spotka się ich na targach miejskich czy w sklepach. Również ich nazewnictwo nie jest zbyt jasne.

η αγριοφράουλα (i agriofraula) – poziomka; nazywana też „το χαμοκέρασο” (to hamokeraso)

η φράουλα (i fraula) – truskawka

τα μούρα (ta mura) – to ogólna nazwa na wszelkie owoce typu jagody, porzeczki itp.

το βατόμουρο (to watomuro) – oznacza zarówno maliny, jak i jeżyny

το φραγκοστάφυλο (to frangostafilo) – agrest

το φραμπουάζ (to frambuaz) – malina; także το σμέουρο (to smeuro)

το ερυθρό φραγκοστάφυλο (to erithro frangostafilo) – czerwona porzeczka

το μαύρο φραγκοστάφυλο (to mawro frangostafilo) – czarna porzeczka

το μύρτιλλο (to mirtilo) – jagoda

 

Τροπικά φρούτα (tropika fruta) – owoce tropikalne

η καρύδα (i karida) – kokos

η μπανάνα (i banana) – banan; ένα μάτσο μπανάνες (ena matso bananes) – pęk bananów

η παπάγια (i papagja) – papaja

ο ανανάς (o ananas) – ananas

το ακτινίδιο (to aktinidjo) – kiwi

το μάνγκο (to mango) – mango

το ρόδι (to rodi) – granat

το σύκο (to siko) – figa

το φρούτο του πάθους (to fruto tu pathus) – passion fruit lub po polsku owoc męczennicy

 

Λαχανικά (lahanika) – warzywa

η αγκινάρα (i aginara) – karczoch

η ελιά (i elja) – oliwka

η κάπαρη (i kapari) – kapar (po grecku używa się tego wyrazu w liczbie pojedynczej, ale zazwyczaj domyślnie oznacza liczbę mnogą, liczby mnogiej „οι κάπαρες” (i kapares) używa się na określenie drzew kaparu)

η κολοκύθα (i kolokitha) – dynia

η μελιτζάνα (i melidzana) – bakłażan

η μπάμια (i bamia) – okra, nosi też nazwę piżmian jadalny (ale nie słyszałam nigdy, żeby ktokolwiek tak mówił), najczęściej wyraz używa się w liczbie mnogiej οι μπάμιες (i bamies)

η ντομάτα (i domata) – pomidor

η πατάτα (i patata) – ziemniak

η πιπεριά (i piperia) – papryka; nie mylić z „η πάπρικα” (i paprika), co oznacza paprykę w proszku (przyprawę)

η ρόκα (i roka) – rukola

η σαλάτα (i salata) – ogólne określenie każdego rodzaju zielonej sałaty

ο αρακάς (o arakas) – groszek zielony

το αγγούρι (to aguri) – ogórek

το γογγύλι (to gongili) lub η ρέβα (i rewa) – kalarepa

το καλαμπόκι (to kalaboki) – kukurydza

το κολοκύθι, το κολοκυθάκι (to kolokithi, to kolokithaki) – cukinia

το κουνουπίδι (to kunupidi) – kalafior (nie mylić z komarem – κουνούπι (kunupi)

το κρεμμυδάκι (to kremidaki) – szczypiorek

το κρεμμύδι (to kremidi) – cebula

το μανιτάρι (to manitari) – grzyb oraz pieczarka; grzybobranie to „το κυνήγι/το μάζεμα του μανιταριού” (to kinigi/to mazema tu manitarju)

το μανιτάρι πλευρώτους (to manitari plewrotus) – druga najpopularniejsza odmiana grzyba w Grecji, po polsku prawdopodobnie jest to boczniak (jeśli ktoś ma jakieś pewne informacje na ten temat, to proszę dać znać)

το μαρούλι (to maruli) – sałata siewna

το μπρόκολο (to brokolo) – brokuł

το παντζάρι (to padzari) – burak

το πράσο (to praso) – por

το ραβέντι/το ρεβέντι (to rawendi/to rewendi) – rabarbar

το ραπανάκι (to rapanaki) – rzodkiewka

το σέλινο (to selino) – seler (zielona część), na korzeń selera powiemy „η σελινόριζα” (i selinoriza)

το σκόρδο (to skordo) – czosnek

το σπανάκι (to spanaki) – szpinak

το χρένο (to hreno) – chrzan, nie jest rośliną zbyt popularną i wielu Greków nie wie, co to jest, ale wstawiam ten wyraz, bo być może też się kiedyś zastanawialiście, jak to powiedzieć po grecku

τα χόρτα (ta horta) – dzika zielenina

 

Όσπρια (ospria) – rośliny strączkowe

η φακή (i faki) – soczewica; zazwyczaj się używa w liczbie mnogiej „οι φακές” (i fakies)

το κουκί (to kuki) – bób

το ρεβίθι (to rewithi) – ciecierzyca

το φασόλι (to fasoli) – fasola

 

Βότανα (wotana) – zioła

η ρίγανη (i rigani) – oregano

ο άνηθος (o anithos) – koperek

ο βασιλικός (o wasilikos) – bazylia

ο δυόσμος (o djosmos) – mięta zielona, nie to samo co „η μέντα” (i menta), czyli mięta zwykła

ο μαϊντανός (o majdanos) – pietruszka (korzeń pietruszki nie występuje w Grecji)

το δεντρολίβανο (to dendroliwano) – rozmaryn

το θυμάρι (to thimari) – tymianek

το κύμινο (to kimino) – kmin

το τσάι του βουνού (to tsai tu wunu) – (grecka) herbata górska, gojnik

το χαμομήλι (to hamomili) – rumianek

W kolejnej części słowniczka zajmiemy się mięsem i rybami. Jeśli macie coś jeszcze do dodania  do owoców i warzyw, dajcie znać w komentarzu.

Jeśli spodobał Ci się ten wpis, proszę przekaż go dalej. Będę za to bardzo wdzięczna 🙂

Cześć! Nazywam się Żaneta Barska. Jestem tłumaczem języka greckiego i miłośniczką wszystkiego, co greckie. Grecja jest bardzo popularna wśród Polaków, ale język grecki już nie. Dlatego ten blog powstał, żeby zainteresować więcej osób tym pięknym językiem. Mam nadzieję, że mi się to uda.